Yazı Detayı
02 Mayıs 2016 - Pazartesi 14:09 Bu yazı 1406 kez okundu
 
DÜŞÜNMEK KADAR ASİL
Yusuf ALİOĞLU
aburtaskiray@gmail.com
 
 

 

Düşünceye, düşünmeye ve düşünenlere karşı alakadar olmak soylu bir davranıştır.

 

Statükoyu, genel geçer kabulleri, yüzyılların bilinegelenlerini sorgulamak asil bir duruştur.

 

Üzerlerine ölüm kokusu sinmiş düşünce korkaklarını silkeleyecek çıkışlarla efendileri rahatsız etmek nebevi bir sünnettir.

 

Ezber bozmak ve Babil Kulelerini taşlamak ilahi yasalara uymanın ta kendisi, kulluğun zirve noktasıdır.

 

Her derecedeki eğitim müfredatına düşünmeyi ekleyen, buna ait bir yöntem ve tarihçe sunan ve kısacası ‘düşünmeyi düşünerek tarifleyen’ her davranış erdem yüklü eylemdir.

 

Şuur ve bilinç sağanakları oluşturup ‘akleden bir toplum’ için diyerek toprağa tohumlar saçmak mü’min olmanın olmazsa olmazıdır.

 

Işıksız bir zamana vahiy kandili olup damla damla dökülmek ‘Salih’ olmanın olmazsa olmazlarındandır.

 

İlmin berrak tanımı ile yola koyulup akademik cehaletten, malumatfuruşluktan, işbirlikçi yazar çizerlikten beraat etmek alimlerden olmanın olmazsa olmazlarındandır.

 

‘İman yakindir’ (Buhari) diyerek bütün şek ve şüphelerden arınarak Alemlerin rabbi ile irtibatı bilgiye, bilince, kanaate, konuyla ilgili ikna olmuşluğa tahvil edebilmek mümin olmanın olmazsa olmazlarındandır.

 

‘İman, kültürel ya da etnik aidiyetlerle ulaşılabilen bir mertebe değildir; o, alın teri, göz nuru, bileğin hakkı ile ulaşılabilecek bir nimettir’ diyebilmek ve bunun yılmaz savunuculuğunu yapabilmek mümin olmanın olmazsa olmazlarındandır.

 

Çünkü Kur’an,’ sadece Allah’a ve Ahiret gününe iman ettik’ demenin mümin olmak için yeterli olmadığını söyler. Dilin hareketleri ile sese dönüşmüş bir durumsallık Kur’an nezdinde ilimden bir şey ifade etmez. Sese değil kalbe ait bir durumsallık öncelenir.

 

Bu da, düşünmeyi hayatın tarzı haline getirerek duruşlar sergilemeyi gerektirir. Her anı düşünme ameliyesi ile dolu bir hayat ancak mümince bir hayattır.

 

Şirke, zulme, nifaka, batıla, fıska, fücura, tuğyana karşı düşünmek suretiyle gerçekleşmiş duruşlar mümince duruşlardır ancak.

 

Düşünceyi ve ona ait tüm alt birimleri ilahi öğretinin malzemeleri olan kelimeler ve kavramlarla sürdürmeliyiz.  Bu duruş alternatif, bağımsız ve özgün bir duruştur. Tutarlılık, üretkenlik, problem çözebilme yeteneği ancak bu vasatta gerçekleşebilir.

 

‘Akledilebilir bir gaybe (Gayb-ı makul, Elmalılı H.Yazır) iman etmek’ deyişinde de iman ve düşünce arasındaki zorunlu ve mümkün ilişki ifade edilir.

 

Çünkü menziller bir çaba ile varıldığında anlamlı olurlar. Öyle olmasa fizik alem, yakınlık-uzaklık, büyüklük-küçüklük gibi karşılıklı ifadeler anlamlı olmazdı.

 

O halde menzil ve çaba arasındaki zorunlu ilişkiyi hem menzilin kendisine hem de düşünme ameliyesine saygı amacıyla bir çabaya bağlı olarak var etmeliyiz.

 

Hemen ulaşıldığı iddia edilen menziller ancak birer aldatmacadır. Haşhaşilerin vardıklarını sandıkları menzilin hakikat değil tam aksine dalalet olması gibi.

 

Sadece bazı ezberler, kelimeler ve rakamların anlamsız tekrarı ve seslendirilmesi de düşünme değildir.

 

Düşündüğünüz zaman dağları ve ovaları yanınızda görüyorsanız, şelaler sizin için çağıldıyor ve kuşlar sizin için kanat çırpıyorsa; melekler sizinle yürüyor ve görünmeyen güçler size ömür veriyorsa düşünüyorsunuz demektir.

 

İzzet ve şeref düşünmenin hem kendisi ve hem de onunla ulaşılan menzildir ki bunun adı imandır:

 

İmana ulaştıran düşünmek ise, asil olmaz mı düşünmek’.

 

Akletme hasseten iman ile ilgili bir mevzudur. Müminler için farkındalık yaratan ve farklı kılan bir asil ve asıl eylemdir.

 

İman etmeyenlerin düşünmeye dair faaliyetleri ise akletmekten çok heva ve hevese uıymaktır.

 

Ne kadar fazla ritüeliniz varsa düşünme ile aranızda o kadar mesafe vardır.

 

Tören ve şölenlerden ne kadar sıyrılmışsanız düşünmeye o kadar yakınsınız demektir.

 

Düşünme şuur halidir. Sorumluk ile iç içedir. Yer, gök; canlı, cansız; bilinen, bilinmeyen her şeyle beraber.

 

İnsan beyni ile değil kalbi ile düşünür. Kalp ile düşünsel merhaleler arasında bir halden diğerine kalbeder, yeni bir konum alır.

 

İnsanın vicdanı ile düşünmesi akletmesidir. Hareket halindeki vicdan akletmenin ön adımıdır. İç sesi ile hareket etmektir. Yani akıl imanın müteradifidir.

 

Küfür dediğimiz de iç sesine sağır olmak, vicdana kulak vermemek onu işlevsel kılmamak anlaşılmalıdır. Onun içindir ki, ancak iman edenler düşünen kimselerdir demekteyiz. Mühürlenmiş bir kalp düşünemez. Böylesi bir kulak veya göz bilginin kaynağı olamaz.

 

Düşünmek, düşünmekten korkmamayı gerektirir. Olabildiğince düşünmeyi öne çıkarmalıyız. Düşünsel mesafeler katetmeyi sağlayalım. ‘Hayır’ diyebilmeyi öğrenmek bir düşünme biçimidir. ‘katılmıyorum’ ya da ‘ama’ diyebilmek birer düşünme biçimidir.

 

‘Kanaatimce’ (zannımca değil) ya da ‘bence’ diyebilmek birer düşünme ameliyesidir.

 

Onun için birilerinden nakiller yapmak bir düşünme biçimi değildir; ibare nakletmek düşünmek değildir. Kitap ismi ve sayfa numarası vermek düşünmüş olmak demek değildir.

 

Bir kitabı defalarca hatmedip ezberler yapmak ve pasajlar sıralamak düşünmek ile ilgili değildir.

 

Ama kendi yaptıklarımız, ürettiklerimiz için korkmadan ve çekinmeden düşünmek diyebiliriz. Ölçmek, biçmek; sağını solunu kurcalamak, getirisini götürüsünü hesap etmek düşünmektir.

 

Çağın ve çağların hastalıklarından uzak durarak selim bir kalp ile eşyanın tabiatını anlamaya dönük her eylem düşünme ile ilgilidir.

 

Yanılgısı dahi ödüle tabi olduğundan düşünmeye yüce eylem, salih amel diyoruz.

 

Konuşurken de susarken de anlamaya çalışmanın/hayrı gözetmenin/şuur üzere olmanın ardındaki davranış düşünmedir.

 

Emperyalizmin klasik ve modern bütün tuzaklarına karşı çözümleyici bir bilinçle yaklaşmak düşünmektir.

 

Emek sermaye çelişkisine adalet kavramı üzerinden ‘hak’ olarak yaklaşmak düşünmektir.

 

Siyasal bağnazlıklara ve çevrelenmelere çoğulcu ve özgürlükçü yaklaşımlar geliştirmek düşünmektir.

 

Mağaraya dönmeme kararı ve sahada kalıp onurlu savaşlara şahitlik etmek düşünmektir.

 

Kitabı bir hidayet kaynağı olarak yeniden hayatın içine akıtmak düşünmektir.

 

Hizayı bozan her davranış düşünmeyi öne çıkartan muttaki duruşlardır.

 

Demek ki takva da doğrudan düşünme ile ilgili olup aklederek sorumluluk alanına ait pozisyon alabilmektir. Çünkü kalabalıklar içinde sıradan biri olma korkusundan sıyrılma amaçlı her eylem düşünsel mevzileniştir.

 

Onun için; ‘En fazla düşünen, sorgulayan ve üreten en fazla muttaki olandır’.

 

Düşünmek, düşüncenin malzemelerini özgürce ve vicdanlıca kullanarak bir şeyler ile aramıza mesafeler koymak ya da bir şeyler ile aramızdaki mesafeleri kaldırmaktır.

 

‘Düşünme’ temelinde filizlenmiş bir İslami düşüncenin dogması olmadığından, ‘düşünmek asildir’. Her şeyi tenkit masasında insaf ve iz’an ile yeniden gözden geçirebilmek sadece iman edenlere bahşedilmiş onurlu bir davranıştır.

 

Düşünme insan amellerindeki hayır/şekur tarafıdır. Halifenin değer üretmesi, evrensel tecrübeye katkıda bulunması, seviye kazandırmasıdır.

 

Çünkü düşünme, ahsen-i takvim suretinde yani asil/asıl/onurlu bir surette yaratılan insanın özünde vardır ve insan düşündükçe özüne yani ontolojik sureti olan asaletine/asıllığına/onuruna yakınlaşır.

 

 
Etiketler: DÜŞÜNMEK, KADAR, ASİL,
Yorumlar
Diğer Yazılar
İLAHLAR ÇOCUKLARIMIZI TÜKETMESİN
GÖSTERİ TOPLUMU
ŞİİRİN GÜNCESİ -7- 'SULTAN'
BAUMAN’IN ‘AKIŞKAN DÜNYA’SI
Kaç Engerek soyundan, Sığın Aydınlığın Rabbine
ZAMANA DÜŞEN BİLİNÇ SAHNELERİ
FİKRETMENİN KARAKTERİ
ŞİİRİN GÜNCESİ -6- ‘SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE’
BENDEKİ NOTLAR -8-
KARANLIĞIN KÜLTÜRÜ
MÜNACAT
KARTEZYEN BİLİMDEN SİSTEMLER YAKLAŞIMINA
YAŞAMIN ANLAMINA DAİR BİR GÜZELLEME
AKIL, DÜŞÜNME VE BİLGİ
NE YAPMALI?
Aytmatov’dan Bir Nefes: ‘Gün Olur Asra Bedel’
'İslam Deklarasyonu': Yeniden İman Çağrısı
Medya ve Yeni Bir Dil Sorumluluğu
ŞİİRİN GÜNCESİ -5- ‘SEMUD’
POST MODERN TÜKENİŞ
BAŞKALARININ AŞKIYLA BAŞLIYOR HAYATIMIZ
Kir Tortuları
YIKIN EFENDİLER YIKIN!..
1950-60 ARASINDA BİNGÖL’DE SİYASAL HAYAT
Şiirin Güncesi -4- 'ÇAĞDAŞLAR İÇİN'
BENDEKİ NOTLAR -7-
Akif Emre ve 'Göstergeler'
Çok Partili Hayat ve İlk Muhalefet: Milli Kalkınma Partisi
ŞİİRİN GÜNCESİ -3- ‘SUYU ANDIK VE ÇOCUKLAR SUYA GİRDİ’
İHTİLAF VE TEFRİKA KARŞISINDA BİLGELİK
İNSANA DAİR -1-
BENDEKİ NOTLAR -6-
ŞİİRİN GÜNCESİ -2- ‘KARDEŞİME MEKTUP’
BENDEKİ NOTLAR -5-
RUHUN ‘ÖZGÜR’ HALİ
ŞİİR’İN GÜNCESİ -1- ‘GECE’
BATI DÜŞÜNCESİNİN KIRILMA ANLARI
SCHOPENHAUER AYNASINDA FATMA ALİYE SURETİ
KARTEZYEN DİNDARLIK
BENDEKİ NOTLAR -4-
SEYYİD KUTUB YORGUNLUĞU (MU?)
YARGI DEĞİL İSTİKAMET
MUHATAPLARA BEYANIMDIR İNSAN KALBİYLE DÜŞÜNÜR
BENDEKİ NOTLAR -3-
SÖYLE MARGOS NERELİSEN?
SELAM OLSUN ÜÇÜNCÜ YOLA
SİSTEM VE UYGULAYICILAR
YERLERİN ÖĞRETMENİ, GÖKLERİN ÖĞRENCİSİ: ALİYA
EVRENSEL OLAN NEDİR/KİMDİR?
VARLIK, AKIL, ADALET, EYLEM, SÜKUN VE RÜCU
Hüznün Zaman Sarkacı: Eylül
BENDEKİ NOTLAR -2-
BENDEKİ NOTLAR -1-
HAYDİN FELAHA
Çocuk ve Merhamet
SÜKUT MAKAMINDAN KLAS MEKTUPLAR
YAŞAM BİLGELİĞİ YA DA MUTLULUK ÖĞRETİSİ
BAUDRİLLARD: RADİKAL DUYARLILIK
TARKOVSKY VE SİNEMA SANATI
TEO-POLİTİK NOTLAR
AKLIN MEKAN İLE İMTİHANI
.
BİNGÖL Egazete
Yazarlar
Önemli Haberler
Anketler
Belediye'ye devredilen askeri alana ne yapılsın ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
34
0
2
4
10
16
2
Yeni Malatyaspor
28
0
4
4
8
16
3
Antalyaspor
26
0
6
2
8
16
4
Kasımpaşa
26
0
6
2
8
16
5
Galatasaray
26
0
4
5
7
16
6
Trabzonspor
26
0
4
5
7
16
7
Beşiktaş
26
0
4
5
7
16
8
Atiker Konyaspor
24
0
4
6
6
16
9
Sivasspor
24
0
4
6
6
16
10
MKE Ankaragücü
20
0
8
2
6
16
11
Bursaspor
20
0
4
8
4
16
12
Göztepe
19
0
9
1
6
16
13
Kayserispor
18
0
8
3
5
16
14
Alanyaspor
17
0
9
2
5
16
15
Akhisarspor
16
0
8
4
4
16
16
BB Erzurumspor
15
0
7
6
3
16
17
Fenerbahçe
15
0
7
6
3
16
18
Çaykur Rizespor
12
0
6
9
1
16
Arşiv