Yazı Detayı
26 Kasım 2015 - Perşembe 12:02 Bu yazı 1574 kez okundu
 
SELAM OLSUN ÜÇÜNCÜ YOLA
Yusuf ALİOĞLU
aburtaskiray@gmail.com
 
 

Dikotomik algılar ve konumlar üzerine dizayn edilmiş bir dünyada yaşıyoruz.

 

Siyahı beyazla karşılayan ve tekmil renklere sağır kesilen kurgusal bir dünya.

 

Paralel evrenden paralel devlete, geniş ve renkli örneklerin yaşandığı bu algı ikliminde dünden bugüne sabiteler devam ediyor.

 

Kur’an’ın atalar dini özelinde yer ile yeksan ettiği bu kavrayış yüzyıllar sonra bir darbe de izafiyet teorisinden alarak alan daralması, ifade güçlüğü, kavram yetersizliği yaşadı.

 

Hakikati mutlak anlamda iki adresten birine imleyen bu bakış, Adem’den Nuh’a, İbrahim’den Musa’ya, İsa’dan Muhammed (a)’a her defasında bu gerilemeyi zaten yaşamıştı: ‘Hak batılın beynine indirilmiş ve batıl paramparça olmuştu’.

 

Ancak Gazali’den Descartes’a ruh-beden, madde-ruh, ölümlü insan bedeni ve ölümsüz ruh şeklindeki kartezyen ayrımda yatan teosentrik müdahalenin düalist okunuşu teopolitik blokajlar ile ortaçağda yeniden canlanıp modern zamanlara aktı.

 

Bir yenilgiden diğerine koştuğunu göremeyen sanayi devrimi ısmarlamaları, ‘öteki’nin imha ve inkarında kendi yükselişini yaşadı.

 

Örneğin davranışçılar, ‘Ruhun varlığını ya bilmezlikten gelerek ya da inkar ederek salt davranış üzerinde yoğunlaşmalıyız’ derken, yapısalcılar ‘Ruhu içe bakış aracılığı ile ele alıp bilinci temel öğelerine ayrıştırmak lazımdır’ diyordu.

 

Bir yanda ruhsuz bir psikoloji ile mekanizm; diğer yanda mecburi davranışlar indirgemeciliği.

 

19. yüzyıl psikologlarının kahir ekseriyetinde dikotomik bir konuşlanma/koşullanma olarak bu ayrım gözlenir.

 

Bilinç ve algı konusunda birlik tezininin savunucuları da Gestaltçılar ve işlevselciler olarak ikiye ayrılır.

 

İdealist-materyalist, sağ-sol, modern-geleneksel, alevi/şii-sünni, laik-antilaik gibi ayrımlarda yatan ‘ötekileştirerek meşrulaştırma’ planı, daima alternatif üretme potansiyeline sahip İslam düşüncesi için geçerli olamazdı.

 

Elle yontulmuş antik ve çağdaş tüm ilahlara ‘hayır’ deme zamanı idi.

 

İster kıta Avrupa kökenli olsun ister Bağdat-Kahire eksenli olsun, algı sistematiği hakikatten bağımsız karşı konumlanışlara ayarlanmış her söylemi silkeleme zamanı idi.

 

Dikotomik bir denge dahi olsa statik kurgu, ‘faalun lima yurid’ makamında bir anlayışın dinamik yanlarını örtmeye yetmezdi.

 

Ve Garaudy’nin dediği gibi, ‘Hem Batı’ya hem de İslam geleneğine’ eleştirel yaklaşan bir çizgi mümkün idi.

 

Bu ekol ayette geçen, ‘sözü dinlerler ve güzel olanına uyarlar’ ifadesinden hareketle ister doğudan ister batıdan, ister gelenekten ister modern olandan sadır olsun tüm ürünleri hassas incelemelere tabi tutar ve doğru hangisinde ise ona sahip çıkar.

 

İsimler, mekanlar, gruplar ve düşünceler ile arasına mesafeler koymaz.

 

‘Efradını cami, ağyarını mani’ kabilinden azgelişmiş manevralar ile tarafgirlikler üzerine yükselmez.

 

Bu aklın eşanlı olarak çift hareketi vardır.

 

Birincisi içe dönük olup, kendine ait arşiv, doküman, kütüphane ve düşünce malzemeleri tetkik ve tenkididir ki, bir aklın ve istikametin nihai akıl ve istikamet olmasını eleştiren ve bunun önünde duran harekettir.

 

İkincisi ise, dış dünyadan rahlelerimize, sınıflarımıza, makalelerimize akan; evlerimize, sokaklarımıza, dükkanlarımıza şekil veren; boş zamanlarımıza, dostluklarımıza, kavgalarımıza kan olup akan modern çeldiricilere karşı bir 'duruş' hareketidir.

 

Bu yaklaşım, özgürlük çağrısı yapanların insanlığı yönlendirdikleri ve Focault’nun modern hapishane dediği hayatlar için yegane çıkış, Aliya’nın da müctehid bilinci ile işaret ettiği üçüncü halin mümkünlüğüdür.

 

Bu mümkünlüğün muştusu olacak ‘Üçüncü Yol Mukaddimesi’ (Hayri Kırbaşoğlu) tarzındaki umut ve ufuk yüklü çalışmalara selam olsun.

 

 

 

 

 

 

 

 
Etiketler: SELAM, OLSUN, ÜÇÜNCÜ, YOLA,
Yorumlar
Diğer Yazılar
İLAHLAR ÇOCUKLARIMIZI TÜKETMESİN
GÖSTERİ TOPLUMU
ŞİİRİN GÜNCESİ -7- 'SULTAN'
BAUMAN’IN ‘AKIŞKAN DÜNYA’SI
Kaç Engerek soyundan, Sığın Aydınlığın Rabbine
ZAMANA DÜŞEN BİLİNÇ SAHNELERİ
FİKRETMENİN KARAKTERİ
ŞİİRİN GÜNCESİ -6- ‘SÜRGÜN ÜLKEDEN BAŞKENTLER BAŞKENTİNE’
BENDEKİ NOTLAR -8-
KARANLIĞIN KÜLTÜRÜ
MÜNACAT
KARTEZYEN BİLİMDEN SİSTEMLER YAKLAŞIMINA
YAŞAMIN ANLAMINA DAİR BİR GÜZELLEME
AKIL, DÜŞÜNME VE BİLGİ
NE YAPMALI?
Aytmatov’dan Bir Nefes: ‘Gün Olur Asra Bedel’
'İslam Deklarasyonu': Yeniden İman Çağrısı
Medya ve Yeni Bir Dil Sorumluluğu
ŞİİRİN GÜNCESİ -5- ‘SEMUD’
POST MODERN TÜKENİŞ
BAŞKALARININ AŞKIYLA BAŞLIYOR HAYATIMIZ
Kir Tortuları
YIKIN EFENDİLER YIKIN!..
1950-60 ARASINDA BİNGÖL’DE SİYASAL HAYAT
Şiirin Güncesi -4- 'ÇAĞDAŞLAR İÇİN'
BENDEKİ NOTLAR -7-
Akif Emre ve 'Göstergeler'
Çok Partili Hayat ve İlk Muhalefet: Milli Kalkınma Partisi
ŞİİRİN GÜNCESİ -3- ‘SUYU ANDIK VE ÇOCUKLAR SUYA GİRDİ’
İHTİLAF VE TEFRİKA KARŞISINDA BİLGELİK
İNSANA DAİR -1-
BENDEKİ NOTLAR -6-
ŞİİRİN GÜNCESİ -2- ‘KARDEŞİME MEKTUP’
BENDEKİ NOTLAR -5-
RUHUN ‘ÖZGÜR’ HALİ
ŞİİR’İN GÜNCESİ -1- ‘GECE’
BATI DÜŞÜNCESİNİN KIRILMA ANLARI
SCHOPENHAUER AYNASINDA FATMA ALİYE SURETİ
DÜŞÜNMEK KADAR ASİL
KARTEZYEN DİNDARLIK
BENDEKİ NOTLAR -4-
SEYYİD KUTUB YORGUNLUĞU (MU?)
YARGI DEĞİL İSTİKAMET
MUHATAPLARA BEYANIMDIR İNSAN KALBİYLE DÜŞÜNÜR
BENDEKİ NOTLAR -3-
SÖYLE MARGOS NERELİSEN?
SİSTEM VE UYGULAYICILAR
YERLERİN ÖĞRETMENİ, GÖKLERİN ÖĞRENCİSİ: ALİYA
EVRENSEL OLAN NEDİR/KİMDİR?
VARLIK, AKIL, ADALET, EYLEM, SÜKUN VE RÜCU
Hüznün Zaman Sarkacı: Eylül
BENDEKİ NOTLAR -2-
BENDEKİ NOTLAR -1-
HAYDİN FELAHA
Çocuk ve Merhamet
SÜKUT MAKAMINDAN KLAS MEKTUPLAR
YAŞAM BİLGELİĞİ YA DA MUTLULUK ÖĞRETİSİ
BAUDRİLLARD: RADİKAL DUYARLILIK
TARKOVSKY VE SİNEMA SANATI
TEO-POLİTİK NOTLAR
AKLIN MEKAN İLE İMTİHANI
.
BİNGÖL Egazete
Yazarlar
Önemli Haberler
Anketler
Belediye'ye devredilen askeri alana ne yapılsın ?
Süper Lig
Takımlar
P
Av
M
B
G
O
1
Medipol Başakşehir
34
0
2
4
10
16
2
Yeni Malatyaspor
28
0
4
4
8
16
3
Antalyaspor
26
0
6
2
8
16
4
Kasımpaşa
26
0
6
2
8
16
5
Galatasaray
26
0
4
5
7
16
6
Trabzonspor
26
0
4
5
7
16
7
Beşiktaş
26
0
4
5
7
16
8
Atiker Konyaspor
24
0
4
6
6
16
9
Sivasspor
24
0
4
6
6
16
10
MKE Ankaragücü
20
0
8
2
6
16
11
Bursaspor
20
0
4
8
4
16
12
Göztepe
19
0
9
1
6
16
13
Kayserispor
18
0
8
3
5
16
14
Alanyaspor
17
0
9
2
5
16
15
Akhisarspor
16
0
8
4
4
16
16
BB Erzurumspor
15
0
7
6
3
16
17
Fenerbahçe
15
0
7
6
3
16
18
Çaykur Rizespor
12
0
6
9
1
16
Arşiv