Mehmet YAMAN İSTANBUL SÖZLEŞMESİNİN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİYLE İPTALİ, HUKUKUN TEMEL KURALLARINA NE KADAR UYGUNDUR?
Yazı Detayı
22 Mart 2021 - Pazartesi 18:33 Bu yazı 2015 kez okundu
 
İSTANBUL SÖZLEŞMESİNİN CUMHURBAŞKANLIĞI KARARNAMESİYLE İPTALİ, HUKUKUN TEMEL KURALLARINA NE KADAR UYGUNDUR?
Mehmet YAMAN
 
 

Bilindiği gibi, kısa adı İstanbul Sözleşmesi olan ve başka devletler tarafından bir çok çekince (itirazi kayıt) konarak imzalandığı halde, Sayın Dışişleri Bakanımız Ahmet Davutoğlu tarafından, hiç çekince (itirazi kayıt) konmaksızın ve oluşturacağı tahribat dikkate alınmaksızın imza konulan, uygulanmasıyla da, siyasa-sosyo-kültürel hayatımızda ciddi depremler oluşturan bu sözleşme, toplumsal hayatımızda oluşturduğu tahribat ve halkın gösterdiği yoğun tepkilerden sonra, Sayın Cumhurbaşkanımız tarafından, 19.3.2021 tarih ve 3718 s.lı kararnameyle feshedilmiş olup, daha fazla tahribatına mahal bırakmaksızın feshedilmesi nedeniyle, kendilerine millet adına teşekkürlerimizi arz ederken, oluşan tartışmalar nedeniyle, işbu sözleşmenin iptal biçimi hakkındaki mevzuatı gözden geçirelim:

                A – SÖZLEŞME MADDELERİ VE İŞBU SÖZLEŞMEYLE İLGİLİ YAPILAN İŞLEMLER:

                1 – Sözleşme ya bir takım maddeleri değiştirilerek tadil edilebilir veya tümden feshedilebilir.

                2 – Sözleşme maddelerinin tadili, sözleşmenin 72. maddesiyle açıklanmakta olup, buna göre tadili istenen maddeler, Avrupa Konseyi Genel Sekreterliği’ne yazılı olarak bildirilir ve sekreterlikçe, sözleşmeyi imzalayan diğer devletlere tebliğ edilerek,  bu devletlerin görüşlerine sunulur.

                3 – Sözleşmenin tümünün feshi ise, 80. maddeyle düzenlenmiş olup, bu maddeye göre sözleşmeci taraf, “istediği zaman, Avrupa Konseyi Genel Sekreterine yapacağı bir bildirimle, bu sözleşmeyi feshedebilir.”

                4 – Madde değişikliği ve tümden fesihle ilgili, yukarda geçen 72. ve 80. maddeler incelenince görülecektir ki, madde değişiklikleri, diğer devletlerin onay vermelerine bağlıyken, tümden fesih, kimsenin onayına bakılmaksızın, tek taraflı bir bildirimle yapılabiliyor.

                5 – Bu sözleşmeden bir an evvel kurtulunması gerekiyordu. Sayın Cumhurbaşkanı da, uzmanlarına yaptırdığı incelemeden sonra, doğru bir yöntem izleyerek, 80. madde ışığında, fesih yolunu seçti ve bu tercihi doğru bir tercihti. Kısa zamanda sonuç alıcı ve bağımsızlığımıza gölge düşürmeyi engelleyici bir davranıştı.

                B – KANUN HÜKMÜNDE KARARNAMEYLE FESHİN, MEVCUT MEVZUATA VE UKUKUN TEMEL İLKELERİNE UYGUNLUĞU:

                1 – Bilindiği gibi, Anayasayla ilgili olarak yapılan 16.4.2017 tarihli değişiklikle, Cumhurbaşkanlığı’nın görev ve yetkileriyle ilgili olarak, 104. maddesi de değiştirilmiştir.

                2 -  Anayasa değişikliğinden önce, Bakanlar Kurulu, acil hallerde kararname çıkartabiliyor ve bunu da, sonra meclisten geçirerek, kanun haline dönüştürüyordu. Ancak yukardaki değişiklikle, 104. maddenin 17. fıkrasıyla, Cumhurbaşkanına;

a -  Yürütme yetkilerine ilişkin konularda ve

b – Anayasa’nın 2. Kısmının 3. Bölümünde geçen konularda, Kanun Hükmünde Kararname Çıkarabilme yetkisi verildi. 

                3 – 2. Kısmın, 3. Bölümünde geçen konuları inceleyince ise:

                a – 41. maddeyle belirtilen, “Ailenin Korunması”;

                b – 42. maddeyle belirtilen, “Eğitim ve Öğrenim Hakkı”;

                c – 58. maddeyle belirtilen, “Gençliğin Korunması” ve

d – 60. maddeyle belirtilen, “Sosyal Güvenlik Hakkı” konularında, Kanun Hükmünde Kararna

me çıkarma yetkilerinin Cumhurbaşkanlığına verildiği görülmektedir.

 3 -  İstanbul Sözleşmesi içeriği itibariyle bedihi bir şekilde ortadadır ki, yukarda bahsi

geçen, 41, 42, 58 ve 60. maddelerin kapsamı içindedir.

                4 – Hal böyle olunca, Cumhurbaşkanlığınca yukarda tarih ve sayısı verilen Kanun Hükmünde Kararname, mevcut mevzuata ve hukukun temel ilkelerine uygundur.

                C – BUNDAN SONRA YAPILABİLECEK İŞLEMLER NELERDİR?

                1 – Sözleşmenin 80/1. madde ve fıkrasına göre, tek taraflı olarak yapılan bu fesihle işbu sözleşme, aynı maddenin 2. fıkrasına göre, tebellüğden itibaren 3 ay sonra, resmen münfesih olacaktır.

                2 – Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı, Anayasa Mahkemesine başvurma hakkı vardır.

Herhangi bir başvuru anında, bu mahkemece, şekil ve esas açısından değerlendirmeler yapılacak olup, yukarda arz edilen mevzuat itibariyle işbu kararname, yasal şekil ve esaslara uygun olarak ortaya konmakla, hukukun temel ilkeleri açısından yapılacak değerlendirme sonucu, bu iptal başvurusunun reddedileceği kanaati, işbu hukukun temel ilkeleri istikametinde, hakim bir kanaat olup, şayet kurallarına uygun bir iptal istemi vaki olursa, tarafsız ve siyaset üstü bir bakış açısıyla, 

bu talebin reddedileceği kanaatine sahip bulunmaktayız.

               

                Bu kararnamenin milletimize ve ülkemize hayırlı olması ve kendi özümüze ilişkin yeni adil düzenlemeler yapılması temennilerimizle, saygılar!..

22.3.2021

Mehmet Yaman

Araştırmacı-Hukukçu

 

 
Etiketler: İSTANBUL, SÖZLEŞMESİNİN, CUMHURBAŞKANLIĞI, KARARNAMESİYLE, İPTALİ,, , HUKUKUN, TEMEL, KURALLARINA, NE, KADAR, UYGUNDUR?,
Yorumlar
Haber Yazılımı